Τι πρέπει να λατρεύουμε; Ο άνθρωπος, όταν ελευθερωθεί, δεν έχει καμιά διαρκέστερη και πιο βασανιστική φροντίδα, παρά μόνον πως θα βρει όσο γίνεται πιο γρήγορα κάποιον που θα μπορεί να τον λατρεύει. Και θέλει να είναι ικέτης σε εκείνο μόνο που είναι αναμφισβήτητο, τόσο αναμφισβήτητο που όλοι από κοινού να το λατρεύουν. Γιατί η φροντίδα αυτών των αξιοθρήνητων πλασμάτων δεν είναι να βρουν κάτι, που εγώ ή ένας άλλος μπορεί να λατρεύει, αλλά να βρει κάτι, που όλοι πιστεύουν και απολύτως όλοι λατρεύουν.

Αυτή η ανάγκη της συμφωνίας στη λατρεία είναι το μεγαλύτερο βασανιστήριο και του ανθρώπου χωριστά, αλλά και της ανθρωπότητας στο σύνολό της από την αρχή του κόσμου. Γι' αυτήν την κοινή λατρεία αλληλοεξοντώνονταν με το σπαθί. Δημιούργησαν για τους εαυτούς τους θεούς και φωνάζουν ο ένας στον άλλο: "πετάχτε τους δικούς σας θεούς, ελάτε να προσκυνήσετε τους δικούς μας, διαφορετικά θα πεθάνετε και σεις και οι θεοί σας".

Σου λέω, λοιπόν, ότι ο άνθρωπος δε γνωρίζει καμιά πιο βασανιστική φροντίδα, απ' το να βρει κάποιον, που να μπορεί να του παραδώσει όσο γίνεται γρηγορότερα το δώρο της ελευθερίας με το οποίο αυτό το δυστυχισμένο πλάσμα έρχεται στον κόσμο.

Φ.Ντοστογιέφκι