Το 15ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας “Νύχτες Πρεμιέρας”, παρουσίασε και φέτος το πρόγραμμά του, στις αίθουσες “Αττικόν”, “Απόλλων” και “Δαναός”, από 16 έως τις 27 Σεπτεμβρίου. Τα καθιερωμένα, πλέον, αφιερώματα του, ήταν κι αυτή τη χρονιά, άκρως ενδιαφέροντα.
Υπήρξε ένα πρωτότυπο αφιέρωμα στον 48χρονο Ιάπωνα σκηνοθέτη Sion Sono, ο οποίος πραγματεύεται με ανατρεπτικό πάντα τρόπο, θέματα για την οικογένεια, τη θρησκεία, τον ερωτισμό, την παράνοια, τη διαστροφή, τη φρίκη και φυσικά, το χάος... Σημαντική στιγμή του Φεστιβάλ εξάλλου, αποτέλεσε η προβολή του 4ωρου - παρακαλώ - προκλητικού, ερωτικού φιλμ “Αγάπης Έκρηξη” (Love Explosure – 2008), που στο Φεστιβάλ Βερολίνου κέρδισε το βραβείο FIPRESCI.
Προβολή, στην οποία είχαμε την ευκαιρία να παραβρεθούμε και μάλιστα να τραβήξουμε πλάνα, καθώς μετά την παρουσίαση της 4ωρης ταινίας του, ο Sion Sono ήταν εκεί για να μας μιλήσει, αρκετά ευδιάθετος και ομιλητικός, σε μια συζήτηση άκρως ενδιαφέρουσα, η οποία κράτησε γύρω στη μισή ώρα και σταμάτησε μόνο μετά από παρέμβαση των διοργανωτών, στην προσπάθεια τους προφανώς να μη βγουν εκτός προγράμματος.
Αξιοπρόσεκτο και το αφιέρωμα στον Δανό ανθρωπολόγο Jorgen Leth, ο οποίος κατέχει μια ξεχωριστή θέση στον χώρο του ντοκιματέρ. Παράλληλα, έχει ασχοληθεί πολύ δημιουργικά είναι η αλήθεια και με το αθλητικό ντοκιμαντέρ και ειδικότερα με το αγαπημένο του άθλημα, αυτό της ποδηλασίας. Στα πλαίσια αυτής της θεματικής, είδαμε το συναρπαστικό “Μια Κυριακή στην Κόλαση” του 1976 και το εξίσου δυνατό “Η Άπιαστη Ώρα”, του 1975. Προβλήθηκε ακόμη η μικρού μήκους “Ο Τέλειος Άνθρωπος”, ένα ντοκουμέντο της ζωής στη Δανία, το 1967, που παρουσιάζει τον τέλειο άνθρωπο, δημιουργημένο σύμφωνα με τις διάφορες καθημερινές και τρέχουσες απόψεις. Το 2003, στο ντοκιματέρ – ταινία “Οι Πέντε Δοκιμασίες”, ο Lars Von Trier αναθέτει στον συμπατριώτη του Leth να γυρίσει ξανά, πέντε φορές, σε πέντε διαφορετικές χώρες, τον “Τέλειο Άνθρωπο”, σ' ένα παιχνίδι εξερεύνησης του κινηματογράφου.
Τρίτο αφιέρωμα σε σκηνοθέτη, στα πλαίσια του γνωστού τμήματος “Σινεμά στα Όρια”, ήταν το αφιέρωμα στον Πολωνό πρωτοπόρο και πειραματιστή Zbigniew Rybczynski, έναν εμπνευσμένο σκηνοθέτη που ασχολήθηκε με τη μικρού μήκους ταινία, το video art, το videoclip, το κινούμενο σχέδιο και την έρευνα πάνω στα οπτικά εφέ, δημιουργώντας έτσι έναν ρεαλιστικό κόσμο με παραμυθένια διασταση...
Ενδιαφέρουσες, ήταν και οι ταινίες του διεθνούς διαγωνιστικού. Ξεχωρίσαμε μεταξύ των άλλων, το φιλοσοφικό και επιστημονικής φαντασίας “Moon”, του γιου του David Bowie, Duncan Jones, το οποίο και βραβεύτηκε εν τέλει, και το οποίο είδαμε αρχικά παρουσία του σκηνοθέτη. Κρατάμε επίσης το γαλλικό “Ο Πατέρας των Παιδιών μου”, της Mia Hansen-Love, βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα.
Από τα μουσικά φιλμ του διαγωνιστικού, σημειώσαμε το βραβευβέμενο στις “Νύχτες Πρεμιέρας”, νορβηγικό “Μέχρι το Φως να μας Κερδίσει” των Audrey Ewell και Aaron Aites, που αναφέρεται στους εμπρησμούς εκκλησιών, στις αυτοκτονίες και στους φόνους που έλαβαν χώρα στη Νορβηγία και που εμφανίστηκαν ως φαινόμενα στο κύκλωμα των ανρθώπων του black metal.
Προσωπικά πάντως το καλύτερο μέρος του φεστιβάλ ήταν αναμφισβήτητα το αφιέρωμα στις cult ταινίες με δημιουργίες πραγματικά διαμάντια. Τι να πρωτοθυμηθούμε; Από το γοητευτικό “Χειρόγραφο της Σαραγόσα” του Πολωνού Wojciech Has, το σουρεαλιστικό ποίημα από τη Βραζιλία “Μακουνάιμα” του Joaquim Pedro de Andrade, μέχρι τα αντισυμβατικά όσο και αγαπημένα αμερικάνικα φιλμ: “Χάρολντ και Μοντ” του Hal Ashby, ο “Κολυμβητής” του Frank Perry, αλλά φυσικά και το “Γλυκό Δηλητήριο” του Noel Black, ήταν σίγουρα πολύ καλές επιλογές και κατοχυρώνονται αναμφίβολα, στα θετικά της διοργάνωσης.
Από ελληνικές ταινίες, ξεχώρισαν όπως αναμενόταν, το πρωτότυπο ντοκιμαντέρ του Δημήτρη Παναγιωτάτου, “Ξένες σε ξένη χώρα: 50 ελληνικές ταινίες μυστηρίου και φαντασίας”, το σκωπτικό σπλάτερ “το Κακό στην Εποχή των Ηρώων”, του Γιώργου Νούσια, οι δύο ταινίες του Πάνου Κούτρα, η “Επίθεση του Γιγάντιαίου Μουσακά” και η πρόσφατη “Στρέλλα” (την οποία είχαμε την ευκαιρία να τη δούμε τον Φλεβάρη στην 59η Berlinale, όπου και απέσπασε θετικότατα σχόλια), αλλά και η κοινωνική σάτιρα του Φίλιππου Τσίτου, “Ακαδημία Πλάτωνος”, με τον Αντώνη Καφετζόπουλο στον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Από το καθιερωμένο πια “Πανόραμα”, μας άρεσε το αυστριακό “ο Άνθρωπος των Οστών” του Wolfgang Murnberger. Στο τμήμα “Πρεμιέρες” είδαμε τα καινούρια φιλμ “Έτσι πήραμε το Γούντστοκ” του Ang Lee, “Συνοδός Πολυτελείας” του Soderbergh και τις “Ραγισμένες Αγκαλιές” του Pedro Almodovar”.
Κλείνοντας, οφείλουμε μια ειδική μνεία, στην itle/tt1149362/">“Λευκή Κορδέλα” που ήρθε από τις φετινές Κάννες με τον Χρυσό Φοίνικα στις αποσκευές της. Την είδαμε παρουσία της πρωταγωνίστριας και δικαίωσε απόλυτα το γεγονός ότι θεωρείται από ειδικούς και μη, ως η καλύτερη ταινία της δεκαετίας που φεύγει. Michael Haneke, απλά σ' ευχαριστούμε...