Είναι αλήθεια. Ψάχνω να βρω τα όνειρα, πίσω από τους στίχους.
Το 1959, ο Φελίνι δημιουργεί το Dolce Vita που έμελε να σημαδέψει την 7η τέχνη. Μετά από τέσσερα χρόνια, προβάλλεται το 8 ½. Μία ταινία που μιλάει για την απουσία της έμπνευσης, μια κατάσταση εφιαλτική για κάθε δημιουργό. Ακόμα και ο τίτλος δηλώνει αυτό το πράγμα, ήταν η όγδοη ταινία του Φεντερίκο Φελίνι και το μισό ήταν ένα άλλο φιλμ που είχε κάνει με άλλους δύο σκηνοθέτες. Κι όμως, ακόμα και εκεί, υπάρχει μία στιγμή έμπνευσης, το χαμόγελο της Κλαούντια Καρντινάλε.
Η εκκίνηση του μαγικού ταξιδιού της δημιουργίας ξεκινά από την έμπνευση, αυτή την ακαθόριστη μαγική στιγμή που μπορεί να αλλάξει τα πάντα. Ίσως η μοναδική στιγμή που συναντιόμαστε με το θείο. Είναι το σημείο, που ξεπερνάμε τον εαυτό μας και το ανθρώπινο, για να μεταμορφωθούμε σε μάγους που προσπερνάνε την αλήθεια που ζουν, φτιάχνοντας μια αλήθεια διαφορετική. Άλλες φορές ιδεατή, ποιητική, άλλες σαρκαστική και ίσως πιο ανθρώπινη.
Εμπνέω ή εμπνέομαι σημαίνει βάζω στη συνείδηση κάποιου ένα συναίσθημα, μία σκέψη ή ιδέα, η πρόκληση ψυχικής και διανοητικής ευφορίας, η αιτία για την σύλληψη μιας ιδέας. Αυτός που εμπνέει, έχει μια φυσική παρόρμηση και πάθος για δημιουργία και γι’ αυτό μπορεί να συγκινεί και να ενθουσιάζει. Η έμπνευση είναι το αποτέλεσμα του εμπνέω, η ιδέα που γεννιέται στη συνείδησή μας ξαφνικά και χωρίς την άμεση συμμετοχή της βούλησης. Είναι αποτέλεσμα μιας εντύπωσης ή συγκίνησης και όχι κάποιας διανοητικής προσπάθειας. Είναι η εξαιρετική, η αιφνίδια σύλληψη μιας νέας ιδέας και η παρόρμηση προς δημιουργία καλλιτεχνική και ποιητική.
Το μαγικό αυτής της λέξης είναι η ετοιμολογία. Εμπνέω σημαίνει φυσάω μέσα, ενώ έμπνευση, φύσημα μέσα. Δηλαδή η είσοδος (κατά μία έννοια) της θείας χάρης. Inspiration, λένε οι φίλοι μας οι Εγγλέζοι, από το spirit που σημαίνει πνεύμα. Είναι κάτι σαν ανάσα, σαν αναπνοή, αυτό το μαγικό πράγμα που μας δίνει ζωή. Δημιούργημα χωρίς έμπνευση, είναι σαν να έχεις έναν άνθρωπο που δεν αναπνέει. Ένα νεκρό δηλαδή όν, που σε λίγο θα αρχίσει να σαπίζει.
Πώς βρίσκουμε όμως την έμπνευση; Πού τη συναντάμε; Πώς την κατακτούμε; Έλα μου ντε; Αν το βρίσκαμε, ίσως ανακαλύπταμε το μυστικό της ζωής. Είναι σα να προσπαθούμε να πιάσουμε τον αέρα με τα χέρια μας. Το μόνο που έχουμε να κάνουμε, είναι να χαλαρώσουμε και να αφήσουμε τον αέρα να γεμίσει τα πνευμόνια μας και εμάς, με ζωή. Ο Ελύτης έλεγε στον Εμπειρίκο (μπορεί να έγινε και το αντίθετο, λίγη σημασία έχει), ότι η έμπνευση είναι σαν μια ωραία κοπέλα που περνά από μπροστά σου. Την κυνηγάς, αλλά δεν είναι σίγουρο ότι θα την κατακτήσεις.
Ο Ντενίς Ντιτερό, στο βιβλίο του «το παράδοξο με τον ηθοποιό», έλεγε με απλά λόγια ότι δεν πρέπει να είμαστε ευαίσθητοι σαν δημιουργοί, αλλά να αισθανόμαστε. Αν υποθέσουμε, ότι η θεματολογία μας είναι η ζωή, πρέπει να πάρουμε απόσταση από αυτήν και να μην συμμετέχουμε συναισθηματικά. Είναι σαν να προσπαθείς να κατακτήσεις μία γυναίκα που θες πάρα πολύ και όταν την πλησιάζεις χάνεις τα λόγια σου, προσπαθώντας να μιλήσεις για τον καιρό. Σε αυτήν την περίπτωση το κορμί θα πετάξει πατριώτη.
Καμιά φορά, αν απουσιάζει η έμπνευση και ψάχνουμε αγωνιωδώς να την βρούμε, μία καλή πρόταση είναι ο αυτοσχεδιασμός. Εκεί που αυτοσχεδιάζουμε, μπορεί ξαφνικά να μας έρθει, μπορεί να βρούμε αυτό που ψάχνουμε. Αν όλα αυτά νομίζετε ότι ενδιαφέρουν μοναχά τους καλλιτέχνες, κάνετε λάθος. Αφορούν τον κάθε «θνητό» που θέλει να είναι ζωντανός και δημιουργικός σε αυτή τη ζωή. Αφορούν αυτόν που ψάχνει να βρει αυτό, που θα τον κάνει να υπερβεί τον εαυτό του. Που θα τον κάνει να πετάξει και να δημιουργήσει τον δικό του παράδεισο μέσα στη δουλειά του, στη σχέση του, στο σπίτι του, στην παρέα του.
Που μπορεί όμως, να βρίσκεται η έμπνευση; Ποιός ξέρει. Ίσως στον ήλιο που βγαίνει κάθε πρωί. Στα όμορφα πόδια και το χαμόγελο μιας αιθέριας ύπαρξης. Στο άκουσμα μιας μαγικής μελωδίας. Στο γέλιο ενός παιδιού. Ίσως και να βρίσκεται πίσω από ένα στίχο. Να βρίσκαμε το όνειρό μας, πίσω από έναν στίχο; Ποιός ξέρει;